Heit- kaldörvun

[...] Heit- kaldörvun:

a. Fræið er tekið úr berjum ef þörf er á því (t.d. reynir, rósir o.fl.) og látið standa í vatni í tvo sólarhringa. Oft eru í fræunum efni sem hindra spírun. Þessum efnum þarf að eyða, þau skolast út í vatnið.

b. Fræið er geymt rakt í 2-4 vikur við stofuhita (15-25°C). Sennilega er heppilegast að blanda fræið með jafnmiklu af hreinum og rökum vikursandi eða sphagnum mosa til að forðast myglumyndun í heitörvuninni. Sandinn eða mosann má sótthreinsa áður (hita í bakarofni í 1 klst. Við 60-70°C).

c. Fræið (ásamt sandinum/mosanum ef við á) er geymt í plastpoka í kæliskáp við 2-5°C hita í 90-120 daga.

Varast skal að láta fræið þorna, en samt má það ekki liggja í vatni. Það er mjög mikilvægt að fræið sé alltaf rakt.

Ég vona að þessar upplýsingar komi ykkur að gagni og veiti ykkur hér með leyfi til að nota þær, en að sjálfsögðu að því tilskildu að málfræðin sé leiðrétt.

-Þórarinn Benedikz, Mógilsá

Source: http://www.grodur.is/index.php/component/content/article/141-raegjoef-vor/43-medlun-trjfyrir-sngu



---

Til eru ýmsar aðferðir við að "búa til vetur" fyrir fræ, eins og lesa má um á netinu. Tillaga að leitarorðum: easy cold stratification. Hér eru fínar leiðbeiningar þar sem mælt er með því að nota aðeins nokkra dropa af vatni í plastpoka með sandi og fræjum.

Ræktun stafafuru í sáðbakka

I. Conifers/Pine trees in general
Af http://en.allexperts.com/q/Conifers-713/2008/8/Pine-trees-general.htm - Expert: Jim Hyland - 8/5/2008

Get a tray that is suitable to plant your pine cone seeds in and fill it with a good seed starter soil. Then take the pine cone seeds you have gathered and polk the seeds into the soil so they are about an inch [2,5 cm] apart. Water the seeds well and cover the tray with some plastic so the seeds stay moist. Keep the tray of pine cone seeds in a warm preferably sunny spot. Keep the seeds moist until the seeds spout into little plants. Then you can take the plastic off of the tray and make sure the tray is in a sunny location. Keep the little pine tree seedlings watered.

After the seedlings are about an inch or two [2,5-5 cm] high you can transfer them into a pot of there own. Use good potting soil for the pine trees and gently transfer them into their own pot. At this point you can give these little pine tree seedlings to friends and relatives or you can continue to care for them until they are big enough to plant outside. They should be between six inches [15 cm ] tall to a foot [30 cm] tall before they are planted outside. After they are planted outside they will need the weeds cut around them for a few years until they can take off on their own. When the pine trees grow to be taller then the weeds around them then they can pretty much take care of themselves. Growing pine trees from seed is a long commitment but a good one for our earth.

II. Ræktun undir dagblaði
Helga R. Einarsdóttir (4. janúar 2013, á facebooksíðunni ræktaðu garðinn þinn):

Ég hef margoft sáð furu af ýmsum gerðum. Fæ mér bara mold í bakka í apríl eða maí dreifi fræjumum á moldina og þek svo yfir með þunnu moldarlagi. Breiði dagblöð yfir á þvottahúsborðinu og passa að halda röku. Spírar vel og á þremur vikum verða til litlar furuplöntur tilbúnar til að fara út í kalt gróðurhús í júní og svo í potta. Það er reyndar líka sniðugt að nota svona "pottabakka" og láta eitt fræ í hvert hólf, þá geta greyin fengið að vera á upprunastað fyrsta árið, eða tvö.

H. Hafliðason segir svo frá því á fb.vef Trjáræktarklúbbsins í apríl 2015 að best sé fyrir ungplöntur að notast hrjúfa mold í pottunum, gjarnan úr í furulundi og blönduð með vikri og holtasandi til helminga.

Tvær furur í Brekkuskógi í ágúst 2011.
Hugsanlega bergufra til vinstri og stafafura til hægri.

III. Grow a Pine Tree from Seed
Af http://www.desertmud.com/articles_details/ArticleID/1

The right time to start:
For ideal growth, you want to have the trees spend their first weeks in non-freezing weather. I plant my seeds in the end of December or in Jan. and expect them due by March-April. However this is extrememly vairable depending on what you do to your seeds before planting as certain processes may speed this up: soaking, stratification, scarification.

Growin' the trees:
First find a sunny window INdoors to place the pots. If you start the trees outdoors you're asking for trouble from birds and squirrels & THESE EXTREMELY FOUL SMELLING CRAP WHITE MINI WORMS DESTROYING YOUR PRECIOUS SEED. Get some small growing cubicles (like the six pack ones that you can buy small flowers or tomatos in). The most important thing is depth not width & don't go overboard! I use Kellog's all purpose potting soil, others will do, but I just like Kellogs. Fill the pots up with the potting soil and water them very well. Push the seed vertically into the soil (one per cubicle) so that the top is barely below the surface of the soil and cover the top of the seed with a very thin layer of soil. Make sure you put the proper end of the seed facing down into the soil. The end of the seed which should enter the soil first is pointier than the other end. If it is hard to tell which end is pointier I think you have a defective seed ;-). Water occasionally, don't soak 'em but just keep the soil throughly watered at all times and just wait, be patient it may take a few months to see anything change..
A friend of mine uses the following technique with great success for Pinon pine: soak the seeds overnight and then place the seeds between a few layers of very damp paper towels. Keep the paper towels consistently very damp by spraying with a squirt bottle very often. Once the seed cracks open and the tap root begins to extend, the seeds need to be planted in potting soil, root end down (duh). The root (and future tree) will die quickly if it does not begin to get nutrition from actual soil, not paper towels.

When the seeds start rising:
This is a good sign. When the needles start bowing out you need to watch to make sure they continue to bow or grow longer. If they do, leave the tree alone; if they are bowed somewhat and then don't change for about two days, hold the tree in place gently but firmly and slowly pull the seed off. Also important, the tree will lean towards the window so it is necessary to turn the pots around so that the tree remains roughly verticle. As soon as the seed falls off, take the tree outside and plant it in about a 1 gal. [3,7 lítra] sized pot (in potting soil) and keep it watered. If you take good care of it and give it exactly what it needs (who knows what this is?) it may grow up to a foot [30 cm] or so in the first two years. After the first two years it will likely be outgrowing the 1 gallon [3,7 lítra] pot and it should be planted, preferably in its permanent location in the ground. Coulter pines that are planted in larger and larger pots tend to grow slower and are easier to kill (sometimes hard to keep alive). Water them well, very few trees are drought resistant in a pot and Coulter pine is not one of them.

An interesting note:
If you are lucky enough to find an unopened but ripe cone, it may contain ~170-200 viable seeds!! Getting all the seeds out without injuring them should take a few hours, water & pliers help.

Stafafura við Kópavogstjörn.

Stafafura nálægt Kópavogstúni.

Stafafura í Kópavogsdal.

Síðast uppfært í apríl 2015.

Sáning - Kristinn H. Þorsteinsson í Mbl. 1999

Kristinn H. Þorsteinsson, formaður Garðyrkjufélags Íslands segir að í öllum aðalatriðum gildi sömu reglur, hvort sem um er að ræða sumarblóm, fjölæringa eða tré. [...]

Hér er tekið dæmi um sáningar á birki

Moldin
Sáðmold er hægt að kaupa tilbúna í verslunum, hún er myldin og í henni er hæfilegt magn næringarefna og því því heppileg til sáningar. Ekki er nauðsynlegt að sá í sérstaka sáðbakka, heldur má notast við nær hvaða ílát sem er, til dæmis undan ís eða skyri, svo framarlega sem stungin eru göt í botninn og framræsla tryggð. Bakkinn er fylltur að þremur fjórðu hlutum og þjappað létt á moldina. Sé þjappað of fast fer súrefni úr moldinni og spírun gengur verr, en sé moldin ekki þjöppuð er hætta á að fræ liggi laus ofan á moldinni og nái síður tengslum við jarðveginn. Fræi er sáldrað yfir moldina. Hæfilegt er að gera ráð fyrir um 100 spíruðum fræjum í bakka sem er 20x30 sentímetrar, en sú stærð hentar vel í venjulega gluggakistu. Sé spírunarhlutfall 50% sem oft er hjá birki má hæglega sá 200 fræjum í bakka af þeirri stærð en í einu grammi af birkifræi eru hátt í 900 fræ. Sé spírunarhlutfall hærra en 50% er rétt að fækka sáðum fræjum sem því nemur.

Um 1-2 millimetra þykku lagi af vikri eða sandi er sáldrað yfir fræin, en sáldrið heldur raka að moldinni. Stærri fræ t.d. greni þarf að hylja meira eða sem nemur 3-5 sinnum þvermáli fræsins. Raki er eitt af lykilatriðum til að spírun takist.

Vökvað neðan frá
Að svo búnu er moldin vökvuð og er best að vökva neðan frá í gegnum göt á sáðbakkanum. Sé vatni hellt yfir bakkann, þéttist moldin og súrefni í henni minnkar auk þess sem fræin geta skolast til ef ekki er farið varlega að. Best er að leggja bakkann í eldhúsvask með volgu vatni og láta hann standa þar í 10-15 mínútur, eða þar til sáldrið hefur dökknað.

Þá er sáðbakkanum komið fyrir í gluggakistu, helst í vesturglugga og hvítt plast lagt yfir. Það heldur raka að moldinni. Einu sinni á dag er gott að lofta um moldina og taka plastið af í nokkrar mínútur. Moldin má aldrei verða þurr né of blaut en vökvun krefst mikillar umhyggju og er eitthvert vandasamasta verkið í uppeldinu. Ef um er að ræða fræ sem spírar í myrkri þarf að leggja t.d. svart past yfir sáðbakkann og er þá betra að hann standi ekki í glugga meðan hann spírar því mikill hiti getur myndast undir plastinu

Árangur sést eftir um það bil tvær vikur
Misjafnt er hversu langan tíma tekur fyrir fræ að spíra það fer eftir tegundum en ekki er óalgengt að það taki 7-14 daga. Þegar megnið af fræjunum hefur spírað er plast tekið ofan af bakkanum og þá fer birta að skipta plönturnar mestu máli. Þær teygja sig í átt að ljósi og því er mikilvægt að láta þær standa þar sem þær fá sem mesta birtu. Markmiðið er ekki að fá langar spírur, heldur þétta og laufgaða plöntu. Nýspíruð fræ mega ekki standa í sterku sólarljósi og sé sáðbakki til dæmis hafður í suðurglugga er nauðsynlegt að skyggja örlítð á hinar viðkvæmu plöntur. Það má t.d. gera með því að setja festa dagblað á glerið á glugganum og draga þannig úr mestu birtunni. Best er að plönturnar séu í vesturglugga. Austurgluggi er næstbesti kostur og suðurgluggi er í þriðja sæti. Illt er að þurfa að notast við norðurglugga, því birta inn um hann er mjög takmörkuð.

Fljótlega eftir spírun myndast tvö lítil laufblöð, sem nefnd eru kímblöð. Í kjölfarið stækka smáplönturnar og laufblöðum fjölgar. Þá þarf að dreifplanta, til að auka vaxtarrými hverrar plöntu.

Vaxtarými aukið
Á þessu stigi má notast við venjulega gróðurmold. Stærri sáðbakki er fylltur að - hlutum af henni. Einnig má lítinn 4-6 sentímetra pott fyrir hverja plöntu. Gerð er hola í moldina, til dæmis með blýanti. Síðan er hver planta tekin varlega upp úr sáðbakkanum og henni komið varlega ofan í nýja pottinn sinn. Ekki minnkar þörf fyrir birtu, en á þessu stigi hafa plöntunar gott af ögn lægri hita ef mögulegt er. Annars geta þær orðið linar og þróttlítilar. Þegar hætta á næturfrosti er liðin hjá má fara út með smáplönturnar og venja þær smám saman við loftslagið sem þær koma til með að búa við næstu árin. Æskilegt getur verið að hylja plönturnar með trefjadúk (akríldúk) eða plasti fyrstu næturnar, en síðan er þeim komið fyrri á skjólgóðum stað í garðinum t.d. í vermireiti til næsta vors, jafnvel lengur eða þar til þær eru gróðursettar.

Birtist í Mbl. 22. maí 1999

Samantekt um starf Hekluskóga 2012

Stutt samantekt um starf Hekluskóga árið 2012 (24.12.2012)

Starf Hekluskóga gekk vel eins og undanfarin fimm ár sem verkefnið hefur starfað formlega. Fjárveiting ársins var 20,2 milljónir og hefur framlag til verkefnisins lækkað ár frá ári í krónutölu frá árinu 2008 þegar 50 milljónum var veitt til verkefnisins. Árið 2013 verður hins vegar jákvæð breyting á þessari þróun með 10 milljón kr. tímabundnu viðbótarframlagi.

Gróðursettar voru tæplega 262 þúsund plöntur þetta árið, 255.637 birki og 6.330 reyniviðir og var þeirri gróðursetningu dreift um starfssvæði Hekluskóga sem nær frá Gunnarsholti í suðri og norður í Hrauneyjar. Rúmlega 180 landeigendur voru með samning við Hekluskóga um gróðursetningu í eigin lönd, sjálfboðaliðahópar bæði innlendir og erlendir komu að verkefninu, sem og Landsvirkjun, Skógrækt ríkisins og Landgræðsla ríkisins og ýmsir hópar verktaka t.d. íþróttafélög komu að gróðursetningu. Um 350 tonnum af kjötmjöli var dreift til uppgræðslu í Þjórsárdal, bæði á lítt gróna vikra sem og í jaðra Búrfellsskógar. Er ljóst að uppgræðsla með kjötmjöli skilar mjög góðum árangri til lengri tíma og hefur á síðustu árum breytt hundruðum ha úr fjúkandi vikrum í gróið land. Standa vonir til að heimild fáist til að dreifa kjötmjöli víðar um starfssvæði Hekluskóga. 

Tveir starfsmenn störfuðu við verkefnið, Hreinn Óskarsson verkefnisstjóri á launum í þrjá mánuði og sumarstarfsmaður Ívar Örn Þrastarson skógfræðinemi í tvo mánuði. 

Styrkir sem verkefninu bárust á þessu ári voru 130 þús. kr frá True North og 500 þús kr frá sumarvinnuátaki Vinnumálastofnunar. Nýr styrktaraðili Endurvinnslan hf. ákvað að bæta Hekluskógum við sem einu af fjórum samfélagslegum verkefnum sem þau styrkja og geta þeir sem skila einnota umbúðum íafgreiðslustöðvum Endurvinnslunnar í Knarrarvogi 4 og Dalvegi 28 hafa möguleika á að styrkja Hekluskóga með skilagjaldi sem fæst fyrir flöskur og annað, verður samstarfið kynnt betur á vordögum. 

Birkifræsöfnun Hekluskóga tókst ágætlega þetta haustið og barst fræ víða að bæði frá móttökustöð Endurvinnslunnar hf. og frá ýmsum aðilum, skólum og leikskólum sem sendu fræ beint til skrifstofu Hekluskóga. Á meðfylgjandi mynd sést einn hópurinn frá leikskólanum Álfheimum á Selfossi. Þakka Hekluskógar sérstaklega þennan góða hug.

Source: http://www.hekluskogar.is/frettir.htm

Timbur sótt í Skarfanes í fyrsta sinn | Fréttir SR

20.12.2012

Timbur sótt í Skarfanes í fyrsta sinn

Skarfanes á Landi er eitt af skóglendum Skógræktar ríkisins. Þegar landið var keypt af Skógrækt ríkisins um 1940 var landið að mestu uppblásið utan að örfáar skógartorfur vaxnar lágu kjarri voru eftir. Mesti skógurinn var í Lambhaganum og má sjá hversu lágvaxið kjarrið var á myndinni hér að neðan sem Hákon Bjarnason tók um miðja 20. öld. Hefur birki og víðikjarr í dag vaxið upp og sáð sér út yfir hundruðir hektara. Gróðursettur skógur í Skarfanesi er mun umfangsminni en hefur vaxið vel á síðustu árum og var kominn tími til að grisja elstu reitina. Frá því í október hefur verið unnið að grisjun í furureitum sem gróðursettir voru árið 1965 en þar voru þrjú kvæmi af stafafuru grisjuð: Skagway, Alberta og Wansa lake. Auk þess var rauðgreni sem var gróðursett árin 1952 og 1953 af kvæmunum Fellingfors og Rana grisjað. Alls komu um 80 rúmmetrar af timbri út úr þessum grisjunum og hefur það síðustu daga verið flutt úr Skarfanesi við nokkuð erfiðar aðstæður, en skaflar og ís er á veginum úr Skarfanesi að Landvegi. Mest af timbrinu verður selt til Elkem en sverustu bolirnir, auk spíruefnis fyrir fiskihalla var flokkað frá og verður selt sérstaklega.

Það má draga heilmikinn lærdóm af starfinu í Skarfanesi og má nýta það starf sem fordæmi að því sem hægt er að gera á svipuðu landi víða um land. Þar var hafist handa við beitarfriðun og uppgræðslu lands sem var að verða örfoka vegna jarðvegseyðingar fyrir um 70 árum. Í kjölfarið voru gróðursett nytjatré og í dag eru farnar að koma timburafurðir. Þess má einnig geta að á árum áður var tekinn mikill fjöldi jólatrjáa úr þeim reitum sem grisjaðir voru nú.

Meðfylgjandi myndir sýna skóga eftir grisjun og lestun timburs.

Texti og myndir: Hreinn Óskarsson (og Hákon Bjarnason)

Source: http://www.skogur.is/um-skograekt-rikisins/frettir/nr/1861
Powered by Reader2Blogger

Meira af nóvemberóveðrinu 2012

Af fb síðu Skógræktarfélags Íslands:

"Ástandið var sérstaklega slæmt meðfram nýjum útivistarstíg sem liggur um skógræktarsvæðið og tengir saman stígakerfi Mosfellsbæjar og Reykjavíkur. "

Skógræktarsvæðinu við Hamrahlíð í Mosfellsbæ
- Mynd: Einar Jónsson frá Skógræktarfélagi Íslands 

Aðrar myndir af afleiðingum óveðursins.

Kálfamói - Þróun búsetulandslags við breytta landnýtingu

"Það hefur sýnt sig að skógur er hið eðlilega gróðurfar á láglendi Íslands,
en á nútíma hefur flóra landsins búið yfir mjög fábreytum trjágróðri og skógarbotnstegundir eru
af skornum skammti. Til þess að fjölbreyttir skógar geti vaxið upp nægja ekki þær tegundir sem
voru fyrir í landinu."

Mæla má með ritinu Kálfamóa, eftir Jóhann Pálsson. (Varatengill.)